Opracowanie zagadnień.

[Aga Karwowska]

Referat o Wielkiej Brytanii- dawno temu u dr Dobrzenieckiego, grupa 3

Agnieszka Karwowska
USTRÓJ POLITYCZNY WIELKIEJ BRYTANII

Pełna nazwa państwa Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej wskazywałaby na to że jest to państwo federalne. Zwłaszcza że od 1998roku istnieje Parlament Szkocki oraz Walijskie Zgromadzenie Narodowe. Pomimo to mówiąc o formie tego państwa znacznie częściej mówi się o formie unitarnej chodź wspomnieć należy iż Wielka Brytania poza tym że złożona jest z 4 krajów: Walii, Szkocji, Anglii i Irlandii Północnej posiada zdecentralizowane jednostki autonomiczne z własnymi systemami sądownictwa i administracji, funkcjonują tam także lokalne parlamenty.

W Wielkiej Brytanii nie ma konstytucji w znaczeniu tego słowa, jakie przypisuje się jej na kontynencie tzn. jednego aktu normatywnego o charakterze nadrzędnym w stosunku do innych aktów, określającego podstawowe instytucje państwa, prawa i wolności obywatelskie w końcu uchwalanego i zmienianego w trybie szczególnej procedury. Brak jednak konstytucji pisanej nie pozbawia przecież Wielkiej Brytanii charakteru państwa konstytucyjnego. Na system źródeł prawa składają się tam m.in. prawo pisane, prawo zwyczajowe, orzecznictwo sądowe czy konwenanse konstytucyjne. Zwyczajowe prawo konstytucyjne jest częścią nie mającego charakteru pisanego powszechnego prawa zwyczajowego (common low). Orzecznictwo sądowe to postanowienia sądów powszechnych, które odnoszą się do zakresu uprawnień królewskich. Konwenanse konstytucyjne są niczym innym jak utartymi sposobami postępowania w danej sytuacji, nie mają one charakteru norm prawnych i nie są sankcjonowane przymusem państwowym. Konwenansem jest np. ustępowanie gabinetu po wyrażeniu mu wotum nieufności przez parlament. Nie podporządkowanie się temu zwyczajowi spowoduje sprzeciw opinii publicznej a w dalszej kolejności odmowę uchwalenia przez parlament corocznego budżetu. Konwenanse w dużej mierze określają zasady brytyjskiego systemu parlamentowego. Tak szeroki system źródeł prawa, ich niekonkurencyjny charakter wynikający z tego że wszystkie mają jednakową moc prawną, sprawia że konstytucja posiada charakter elastyczny.

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej jest monarchią konstytucyjną. Dziedziczny monarcha jest głową kościoła anglikańskiego w Anglii i prezbiteriańskiego w Szkocji. Jest także symbolem jedności brytyjskiej wspólnoty. Do uprawnień monarchy obok tych o charakterze symboliczno- reprezentacyjnym przysługujących mu jako głowie państwa należą też te które wynikają z faktu że stoi on na czele władzy wykonawczej. Realizacja uprawnień poddana jest szczególnemu reżimowi wynikającemu z istnienia w Wielkiej Brytanii dwóch zasad klasycznego parlamentaryzmu tj. zasady, że król nie może czynić źle i konsekwencji tej zasady że król nie może działać sam. Pierwsza oznacza iż nie można w drodze legalnej procedury pociągnąć panującego do odpowiedzialności. Wobec tego każdy akt króla musi być podpisany przez odpowiedniego ministra. Pomimo iż członkowie rządu są według prawa tylko doradcami panującego to w rzeczywistości oni właśnie sprawują pełnię władzy wykonawczej.

Mówiąc o pojęciu rządu w brytyjskim znaczeniu tego słowa mówimy o całym aparacie państwa opłacanym ze skarbu państwa. Rząd w znaczeniu jakie najbardziej odpowiada europejskiemu pojęciu rządu to gabinet. Gabinet to kierowniczy, kolegialny organ rządu składający się z Ministrów Korony mianowanych przez monarchę. W pionie organów egzekutywy to właśnie gabinet odgrywa największe praktyczne znaczenie. W skład gabinetu powoływani są członkowie Izby Lordów oraz Izby Gmin. Skład gabinetu jest niewielki, liczy od 18-21 osób. Członkowie gabinetu są jednocześnie członkami Tajnej Rady i obowiązuje ich bezwzględny zakaz ujawniania tego co się na posiedzeniach dzieje. Podobnie jak swego czasu odpowiedzialność polityczna przed monarchą przestała odgrywać istotną rolę na skutek wyparcia jej przez zasadę parlamentarnej odpowiedzialności rządu, tak dziś ciężar odpowiedzialności politycznej ministrów przesunął się z Izby Gmin na Premiera jako szefa rządu i partii. Jest on najważniejszym, głównym doradcą królowej oraz szefem rządu i to stawia go w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do pozostałych członków. Posiada oprócz tego szczególną pozycję w parlamencie zwłaszcza w Izbie Gmin. Premier będąc liderem partii rządzącej jest formalnie liderem Izby Gmin a powierzenie tej funkcji innemu członkowi rządu wynika jedynie z technicznego podziału czynności. Premier ma także prawo rozwiązania parlamentu oraz prawo weta zawieszającego w stosunku do uchwalonych ustaw. Ponadto bierze udział w procesie nadawania tytułów oraz rozdawania stanowisk w administracji czy sądownictwie. Wskazane uprawnienia sprawiają, że jego pozycja w systemie organów jest niezwykle silna. Nie oznacza to jednak że jego władza jest sprawowana w sposób dyktatorski i jest niczym nieograniczona. Jeśli w partii znajdzie się wystarczająco silna grupa, może ona zmusić Premiera do rezygnacji. Na podstawowe funkcje gabinetu składają się ustalenie polityki państwa, która ma być przedstawiona parlamentowi, kontrola organów wykonawczych zgodnie z polityką określoną przez parlament oraz kierowanie działalnością resortów administracji.

Parlament brytyjski zgodnie z określeniem tradycyjnym to król, Izba Lordów oraz Izba Gmin. Z uwagi na to że król stoi na czele władzy wykonawczej, uwzględnia się tylko obie Izby. Dwuizbowość parlamentu jest bardziej pozorna niż rzeczywista. Tak naprawdę to Izba Gmin dysponuje większością władzy, która we współczesnym systemie przynależy parlamentowi. Izba Gmin jest organem przedstawicielskim do którego należy władza ustawodawcza, finansowa oraz kontrola nad gabinetem. Jest także organem wewnętrznie zdominowanym przez jedną z partii politycznych a co za tym idzie organem podporządkowanym gabinetowi, którego premier jako lider partii posiadającej większość ma możliwość oddziaływania na parlament. W skład Izby Lordów wchodzi 26 biskupów anglikańskich i świeckich mianowanych dożywotnio przez monarchę na wniosek premiera. Uprawnienia tej Izby są dość ograniczone o czym świadczy pozbawienie jej wpływu na projekty ustaw finansowych, które stają się prawem po uchwaleniu przez Izbę Gmin i podpisaniu przez panującego niezależnie od sprzeciwu Izby Wyższej. Pozbawiona jest też prawa kontroli parlamentarnej nad rządem, zachowała za to udział w funkcji ustawodawczej oraz pewne atrybuty sądowe. Może ponadto posługując się wetem zawieszającym opóźnić prace ustawodawcze nie dłużej niż na rok. Izba Lordów pełni też funkcje opiniodawcze w stosunku do projektów napływających do niej z Izby Gmin. W razie zaś np. postawienia w stan oskarżenia członków rządu o naruszenie prawa, czyli mowa tu o procedurze impeachmentu pełni funkcję sądu apelacyjnego.

Współczesny system polityczny Wielkiej Brytanii po wielu epokach rozwoju charakteryzuje się widoczną dominacją egzekutywy (gabinetu i premiera) nad legislatywą.

[martyn]

Województwo – jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce, od 1990 r. jednostka zasadniczego podziału terytorialnego dla administracji rządowej, od 1999 r. także jednostka samorządu terytorialnego.
Podział kraju na województwa ma swoje korzenie w okresie rozbicia dzielnicowego, stąd ich zróżnicowanie pod względem wielkości w czasach I Rzeczypospolitej. Pierwsze województwa powstawały na przełomie XIV i XV w.
Status województwa reguluje w Polsce ustawa o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998, (Dz.U. z 1998 r. Nr 91 poz. 576, tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z pózn. zm).

Liczba województw:
1582-1634 - 34 (+ 1 księstwo, 1 biskupstwo, 1 ziemia)
1634-1660 - 35 (+ 1 księstwo, 1 biskupstwo, 1 ziemia)
1660-1717 - 33 (+ 1 księstwo, 1 biskupstwo, 1 ziemia)
1717-1768 - 33 (+ 1 księstwo, 1 biskupstwo)

(w Księstwie Warszawskim w miejsce województw wprowadzono departamenty)
1815-1837 (Królestwo Polskie) - 8

(w Królestwie Polskim w latach 1837-1915 w miejsce województw wprowadzono gubernie)
1922-1939 - 16 (w tym autonomiczne województwo śląskie, +1 miasto wydzielone)
1944-1945 - 10 (w tym autonomiczne województwo śląskie, +1 miasto wydzielone)
1945-1946 - 11 (+1 miasto wydzielone)
1946-1950 - 14 (+2 miasta wydzielone)
1950-1975 - 17 (+2 miasta wydzielone, od 1954 5 miast wydzielonych)
1975-1998 - 49
od 1 stycznia 1999 – 16

Reforma administracyjna, która weszła w życie 1 stycznia 1999, ustanowiła 16 nowych województw. Celem tej reformy było utworzenie większych regionów, które mogłyby konkurować z innymi regionami po wstąpieniu do Unii Europejskiej. Dotychczasowe województwa były zbyt małe, by efektywnie wykorzystywać środki finansowe i zarządzać terytorium województwa. Wprowadzeniu nowego podziału na województwa towarzyszyły liczne dyskusje. Niektóre projekty zakładały utworzenie mniejszej liczby województw (najczęściej mówiło się o 12 nowych województwach). Nieco mniej zwolenników miały projekty utworzenia 25 województw lub pozostawienia dotychczasowego podziału na 49 województw. Liczne protesty społeczne, m.in. w Opolu czy Kielcach, doprowadziły do utworzenia większej liczby jednostek. Natomiast w dwóch województwach zdecydowano się na rozdzielenie siedzib wojewodów i sejmików województw. Od 1999 pojawiają się opinie postulujące utworzenie jeszcze trzech województw: województwa staropolskiego, województwa środkowopolskiego, województwa środkowopomorskiego oraz wyłączenia Warszawy z województwa mazowieckiego.

ZADANIA:
Regionalne usytuowanie samorządu województwa sprawia, że jest on właściwy w sprawach określania strategii rozwoju województwa, realizowanej przez programy wojewódzkie, uwzględniającej zgodnie z ustawą następujące cele:
- pielęgnowanie polskości oraz rozwój i kształtowanie świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej mieszkańców,
-pobudzanie aktywności gospodarczej,
- podnoszenie poziomu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki województwa,
- zachowanie wartości środowiska kulturowego i przyrodniczego przy uwzględnieniu potrzeb przyszłych pokoleń,
- kształtowanie i utrzymanie ładu przestrzennego.

Samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami, w szczególności w zakresie:
- infrastruktury technicznej (drogi publiczne i transport);
- infrastruktury społecznej ( edukacja publiczna, w tym szkolnictwo wyższe; promocja i ochrona zdrowia; kultura i ochrona jej dóbr; pomoc społeczna, polityka prorodzinna, kultura fizyczna i turystyka, ochrona praw konsumentów, przeciwdziałanie bezrobociu oraz aktywizacja lokalnego rynku pracy);
- bezpieczeństwa publicznego;
- ładu przestrzennego i ekologicznego (modernizacja terenów wiejskich, zagospodarowanie przestrzenne, ochrona środowiska).
Ustawy mogą także określać sprawy należące do zakresu działania województwa jako zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez zarząd województwa. Samorząd województwa wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, dysponuje mieniem wojewódzkim oraz prowadzi samodzielnie gospodarkę
finansową na podstawie budżetu.

WŁADZE SAMORZADU WOJEWODZTWA
Pierwotnym adresatem norm kompetencyjnych jest w województwie regionalna wspólnota samorządowa, którą z mocy prawa tworzą mieszkańcy województwa. Wspólnota samorządowa podejmuje rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (w głosowaniu wyborczym oraz w referendum), a także za pośrednictwem organów województwa.

SEJMIK WOJEWODZTWA
Zakres działania sejmiku województwa obejmuje najważniejsze sprawy regionalnej wspólnoty samorządowej oraz funkcjonowania jej władz.
Sejmik województwa wybiera ze swego składu przewodniczącego oraz nie więcej niż 3 wiceprzewodniczących. Funkcji tych nie można łączyć ze stanowiskiem członka zarządu województwa. Ustawa wojewódzka nie zalicza przewodniczącego sejmiku do organów województwa. Jego ustawowym zadaniem jest organizowanie pracy sejmiku oraz prowadzenie jego obrad. Przewodniczący sejmiku może powierzyć wykonywanie tych czynności jednemu z wiceprzewodniczących sejmiku województwa.

Sejmik województwa z uwagi na swój społeczny (mimo wynagrodzeń pieniężnych) charakter nie może obradować ciągle. Jego charakter pracy jest sesyjny, a sesje są czasowo ograniczone. Z uwagi na szeroki zakres zadań sejmiku istnieje potrzeba przekazywania części jego zadań innym organom do rozstrzygania - z wyłączeniem spraw zastrzeżonych do wyłącznej właściwości sejmiku; do zaopiniowania bądź opracowania projektu rozstrzygnięcia
- we wszystkich sprawach.

ZARZAD WOJEWODZTWA
Zarząd jest organem wykonawczym województwa. W skład pięcioosobowego zarządu województwa wchodzą marszałek województwa jako przewodniczący, jeden lub dwóch wicemarszałków oraz pozostali członkowie. Marszałek oraz pozostali członkowie zarządu mogą być wybrani także spoza składu sejmiku.

Zarząd województwa wykonuje zadania województwa nie zastrzeżone na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych. Do zadań zarządu województwa należy w szczególności: wykonywanie uchwał sejmiku województwa; gospodarowanie mieniem województwa, w tym wykonywanie praw z akcji i udziałów posiadanych przez województwo; przygotowywanie projektu i wykonywanie budżetu województwa; przygotowywanie projektów strategii rozwoju województwa, planu zagospodarowania przestrzennego i programów wojewódzkich oraz ich wykonywanie; organizowanie współpracy ze strukturami samorządu regionalnego w innych krajach i z międzynarodowymi zrzeszeniami regionalnymi; kierowanie, koordynowanie i kontrolowanie działalności wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym powoływanie i odwoływanie ich kierowników; uchwalanie regulaminu organizacyjnego urzędu marszałkowskiego.
Zarząd województwa wykonuje zadania województwa przy pomocy urzędu marszałkowskiego i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych lub wojewódzkich osób prawnych.

MARSZAŁEK WOJEWODZTWA
Marszałek województwa organizuje pracę zarządu województwa jako jego przewodniczący i urzędu marszałkowskiego jako jego kierownik; jest zwierzchnikiem służbowym pracowników urzędu marszałkowskiego i kierowników wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych.

Marszałkowi przysługuje kompetencja podejmowania działań o charakterze doraźnym, w sprawach nie cierpiących zwłoki, związanych z bezpośrednim zagrożeniem interesu publicznego, zagrażających bezpośrednio zdrowiu i życiu oraz w sprawach mogących spowodować znaczne straty materialne.

Zadania województwa wykonywane są w różnych formach, również w formie decyzji administracyjnych, nazwanych w ustawie decyzjami w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Ustawa wojewódzka przyznaje marszałkowi kompetencje do ich wydawania.

[martyn]

Województwo – jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce, od 1990 r. jednostka zasadniczego podziału terytorialnego dla administracji rządowej, od 1999 r. także jednostka samorządu terytorialnego.
Podział kraju na województwa ma swoje korzenie w okresie rozbicia dzielnicowego, stąd ich zróżnicowanie pod względem wielkości w czasach I Rzeczypospolitej. Pierwsze województwa powstawały na przełomie XIV i XV w.
Status województwa reguluje w Polsce ustawa o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998, (Dz.U. z 1998 r. Nr 91 poz. 576, tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 z pózn. zm).

Liczba województw:
1582-1634 - 34 (+ 1 księstwo, 1 biskupstwo, 1 ziemia)
1634-1660 - 35 (+ 1 księstwo, 1 biskupstwo, 1 ziemia)
1660-1717 - 33 (+ 1 księstwo, 1 biskupstwo, 1 ziemia)
1717-1768 - 33 (+ 1 księstwo, 1 biskupstwo)

(w Księstwie Warszawskim w miejsce województw wprowadzono departamenty)
1815-1837 (Królestwo Polskie) - 8

(w Królestwie Polskim w latach 1837-1915 w miejsce województw wprowadzono gubernie)
1922-1939 - 16 (w tym autonomiczne województwo śląskie, +1 miasto wydzielone)
1944-1945 - 10 (w tym autonomiczne województwo śląskie, +1 miasto wydzielone)
1945-1946 - 11 (+1 miasto wydzielone)
1946-1950 - 14 (+2 miasta wydzielone)
1950-1975 - 17 (+2 miasta wydzielone, od 1954 5 miast wydzielonych)
1975-1998 - 49
od 1 stycznia 1999 – 16

Reforma administracyjna, która weszła w życie 1 stycznia 1999, ustanowiła 16 nowych województw. Celem tej reformy było utworzenie większych regionów, które mogłyby konkurować z innymi regionami po wstąpieniu do Unii Europejskiej. Dotychczasowe województwa były zbyt małe, by efektywnie wykorzystywać środki finansowe i zarządzać terytorium województwa. Wprowadzeniu nowego podziału na województwa towarzyszyły liczne dyskusje. Niektóre projekty zakładały utworzenie mniejszej liczby województw (najczęściej mówiło się o 12 nowych województwach). Nieco mniej zwolenników miały projekty utworzenia 25 województw lub pozostawienia dotychczasowego podziału na 49 województw. Liczne protesty społeczne, m.in. w Opolu czy Kielcach, doprowadziły do utworzenia większej liczby jednostek. Natomiast w dwóch województwach zdecydowano się na rozdzielenie siedzib wojewodów i sejmików województw. Od 1999 pojawiają się opinie postulujące utworzenie jeszcze trzech województw: województwa staropolskiego, województwa środkowopolskiego, województwa środkowopomorskiego oraz wyłączenia Warszawy z województwa mazowieckiego.

ZADANIA:
Regionalne usytuowanie samorządu województwa sprawia, że jest on właściwy w sprawach określania strategii rozwoju województwa, realizowanej przez programy wojewódzkie, uwzględniającej zgodnie z ustawą następujące cele:
- pielęgnowanie polskości oraz rozwój i kształtowanie świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej mieszkańców,
-pobudzanie aktywności gospodarczej,
- podnoszenie poziomu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki województwa,
- zachowanie wartości środowiska kulturowego i przyrodniczego przy uwzględnieniu potrzeb przyszłych pokoleń,
- kształtowanie i utrzymanie ładu przestrzennego.

Samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami, w szczególności w zakresie:
- infrastruktury technicznej (drogi publiczne i transport);
- infrastruktury społecznej ( edukacja publiczna, w tym szkolnictwo wyższe; promocja i ochrona zdrowia; kultura i ochrona jej dóbr; pomoc społeczna, polityka prorodzinna, kultura fizyczna i turystyka, ochrona praw konsumentów, przeciwdziałanie bezrobociu oraz aktywizacja lokalnego rynku pracy);
- bezpieczeństwa publicznego;
- ładu przestrzennego i ekologicznego (modernizacja terenów wiejskich, zagospodarowanie przestrzenne, ochrona środowiska).
Ustawy mogą także określać sprawy należące do zakresu działania województwa jako zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez zarząd województwa. Samorząd województwa wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, dysponuje mieniem wojewódzkim oraz prowadzi samodzielnie gospodarkę
finansową na podstawie budżetu.

WŁADZE SAMORZADU WOJEWODZTWA
Pierwotnym adresatem norm kompetencyjnych jest w województwie regionalna wspólnota samorządowa, którą z mocy prawa tworzą mieszkańcy województwa. Wspólnota samorządowa podejmuje rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (w głosowaniu wyborczym oraz w referendum), a także za pośrednictwem organów województwa.

SEJMIK WOJEWODZTWA
Zakres działania sejmiku województwa obejmuje najważniejsze sprawy regionalnej wspólnoty samorządowej oraz funkcjonowania jej władz.
Sejmik województwa wybiera ze swego składu przewodniczącego oraz nie więcej niż 3 wiceprzewodniczących. Funkcji tych nie można łączyć ze stanowiskiem członka zarządu województwa. Ustawa wojewódzka nie zalicza przewodniczącego sejmiku do organów województwa. Jego ustawowym zadaniem jest organizowanie pracy sejmiku oraz prowadzenie jego obrad. Przewodniczący sejmiku może powierzyć wykonywanie tych czynności jednemu z wiceprzewodniczących sejmiku województwa.

Sejmik województwa z uwagi na swój społeczny (mimo wynagrodzeń pieniężnych) charakter nie może obradować ciągle. Jego charakter pracy jest sesyjny, a sesje są czasowo ograniczone. Z uwagi na szeroki zakres zadań sejmiku istnieje potrzeba przekazywania części jego zadań innym organom do rozstrzygania - z wyłączeniem spraw zastrzeżonych do wyłącznej właściwości sejmiku; do zaopiniowania bądź opracowania projektu rozstrzygnięcia
- we wszystkich sprawach.

ZARZAD WOJEWODZTWA
Zarząd jest organem wykonawczym województwa. W skład pięcioosobowego zarządu województwa wchodzą marszałek województwa jako przewodniczący, jeden lub dwóch wicemarszałków oraz pozostali członkowie. Marszałek oraz pozostali członkowie zarządu mogą być wybrani także spoza składu sejmiku.

Zarząd województwa wykonuje zadania województwa nie zastrzeżone na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych. Do zadań zarządu województwa należy w szczególności: wykonywanie uchwał sejmiku województwa; gospodarowanie mieniem województwa, w tym wykonywanie praw z akcji i udziałów posiadanych przez województwo; przygotowywanie projektu i wykonywanie budżetu województwa; przygotowywanie projektów strategii rozwoju województwa, planu zagospodarowania przestrzennego i programów wojewódzkich oraz ich wykonywanie; organizowanie współpracy ze strukturami samorządu regionalnego w innych krajach i z międzynarodowymi zrzeszeniami regionalnymi; kierowanie, koordynowanie i kontrolowanie działalności wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych, w tym powoływanie i odwoływanie ich kierowników; uchwalanie regulaminu organizacyjnego urzędu marszałkowskiego.
Zarząd województwa wykonuje zadania województwa przy pomocy urzędu marszałkowskiego i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych lub wojewódzkich osób prawnych.

MARSZAŁEK WOJEWODZTWA
Marszałek województwa organizuje pracę zarządu województwa jako jego przewodniczący i urzędu marszałkowskiego jako jego kierownik; jest zwierzchnikiem służbowym pracowników urzędu marszałkowskiego i kierowników wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych.

Marszałkowi przysługuje kompetencja podejmowania działań o charakterze doraźnym, w sprawach nie cierpiących zwłoki, związanych z bezpośrednim zagrożeniem interesu publicznego, zagrażających bezpośrednio zdrowiu i życiu oraz w sprawach mogących spowodować znaczne straty materialne.

Zadania województwa wykonywane są w różnych formach, również w formie decyzji administracyjnych, nazwanych w ustawie decyzjami w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Ustawa wojewódzka przyznaje marszałkowi kompetencje do ich wydawania.

[Sven Abend]

http://www.sendspace.pl/file/Ep7ecX6X/

link do opracowania zagadnień.

Pozdrawiam

[kasia]

i to jest na podstawie książki cioci Ewy?

[martus89_m]

Referat dla GRUPY 5:

ZASADA TRÓJPODZIAŁU WŁADZY


Pytanie o idealny ustrój państwa pojawiało się już za czasów starożytnych myślicieli. Prapoczątków teorii trójpodziału władzy można doszukiwać się w V i IV w p.n.e kiedy to Platon opracował teorię rządów mieszanych. Obserwował on różne ustroje i stwierdził, że najlepszy będzie taki, który zostanie utworzony z „zmieszania” arystokracji z demokracją.
Platon, uważał, że aby powstał „ustrój słuszny”, który jest połączeniem cech najlepszych ustrojów to niektóre formy rządów należy ze sobą połączyć. Zauważył, że sprawowanie nieograniczonej władzy deprawuje rządzących, dlatego też, aby uchronić się przed zgubnymi skutkami nadużywania władzy należy ją podzielić.
Następnie do stworzenia teorii trójpodziału władzy przyczynił się także Polibiusz II który sformułował system hamulców ustrojowych. Natomiast
w średniowieczu Marsyliusz z Padwy jako pierwszy określił naród jako suwerena Uważał on, że działalność władz
i organizacja państwa powinna się opierać na woli suwerennego ludu.
Ogromnym przełomem w tej dziedzinie była Wielka Rebelia w Anglii
w latach 1640-1660. Po ścięciu głowy królowi Karolowi I władzę przejął parlament. Cała władza skupiła się w istocie w rękach parlamentu, co doprowadziło do ponownej tyrani, tym razem nie z rąk króla, ale parlamentu. To przyczyniło się do tego, że Anglicy zaczęli myśleć nad nowym ustrojem, który nie doprowadziłby znowu do tyranii. Bardzo ogólnie rzecz biorąc czas Wielkiej Rebelii i lata bezpośrednio po niej, to czas wielu zmian ustrojowych w Anglii, proces przeobrażenia ustrojowego, a de facto był to proces tworzenia zupełnie nowego ustroju od podstaw. Po tych wszelakich procesach ustrojowych w Anglii zaczął funkcjonować trójpodział władzy, poszczególne kompetencje władz zostały określone, hamulce ustrojowe władz, także zostały opracowane.
W przeobrażeniach w Anglii istotną rolę odegrał John Locke. Twierdził on, że umowa społeczna między rządzącymi a rządzonymi powinna być zawarta w konstytucji, która musi stanowić podstawowe prawo wspólnoty. Sprawne funkcjonowanie tej wspólnoty może być zagwarantowane po przez rządy prawa.
Monteskiusz przejął wiele myśli od Johna Locke. Należy pamiętać, że teoria Monteskiusza nie była czymś nowym, był to opis systemu, który już istniał w Anglii, udoskonalając ten system o własne uwagi i spostrzeżenia. Monteskiusz, który stworzył zasadę trójpodziału władzy ok. 250 lat temu w przeciwieństwie do Anglii chciał zagwarantowania wolności jednostki. Anglicy stworzyli dobry ustrój, a do wolności jednostki za bardzo uwagi nie przywiązywali. Natomiast Monteskiusz jako pierwszy postawił sobie za cel wolność jednostki i jemu podporządkował tworzone mechanizmy państwowe.

Wedle założeń Monteskiusza władza dzieliła się na:
· Władzę ustawodawczą stanowioną obecnie najczęściej przez parlament, który tworzy prawo. Należy jednak podkreślić, że władza ustawodawcza nie równa się władzy prawodawczej. Organy ustawodawcze nie mają monopolu na stanowienie prawa. Owszem, stanowi ten organ ustawy, ale pozostałe akty prawodawcze może ustanawiać władza wykonawcza. Niekiedy mamy do czynienia z ustawodawstwem delegowanym (władza wykonawcza może stanowić ustawy, ale pod kontrolą władzy ustawodawczej). Poza tym władza ustawodawcza sprawuje jeszcze inne funkcje: kontrolną, kreacyjną (powoływanie innych organów państwowych), tak więc nie ogranicza się tylko do ustawodawstwa i w wyniku tego mylne jest zamienne stosowanie terminu władza prawodawcza.
· Władzę wykonawczą będącą w rękach króla/monarchy/prezydenta lub rządu, który wprowadza prawo w życie. Należy zaznaczyć, że władza wykonawcza może mieć charakter monistyczny (jeden organ władzy wykonawczej- prezydent, król) lub dualistyczny (dwa naczelne organy- głowa państwa i rząd).
· Władzę sądowniczą - sprawowana przez sądy i trybunały, wydające wyroki na podstawie obowiązującego prawa.
Ta teoria została zawarta w trzech zasadach: społecznego podziału władzy, funkcjonalno-organizacyjnego podziału władzy, równowagi i wzajemnego hamowania władz. Rozwijając te zasady: społeczny podział władzy miał na celu ustanowieniem suwerenem narodu, funkcjonalno-organizacyjny podział polegał na tym, że każdej z władz zostały przypisane poszczególne organy czyli, że np. władza sadownicza to sądy i trybunały. Zasada równowagi polega na tym, że żadna z władz nie może mieć większych kompetencji od pozostałych. Warto zaznaczyć, że obecnie nie jest tak ważny sam podział władzy na 3 jednostki organizacyjne, ważniejsze jest wzajemne kontrolowanie i wspieranie się władzy. Mechanizm podziału władzy opierać ma się nie na samym hamowaniu, ale co ważniejsze na uzupełnianiu się i wzajemnej współpracy władzy.

W Polsce z trójpodziałem władzy było różnie, konstytucja z 1947 roku przyjmowała formalnie trójpodział, ale konstytucja z 1952 roku już całkowicie ta teorię odrzucała. Obecne prawo jest nadane z mocy Konstytucji z 1997 roku, a tam konkretnie napisano, że: „Ustrój RP opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, wykonawczej i sadowniczej”. Oznacza to, że w Polsce nie jest dopuszczona jakakolwiek dominacja żadnej z władz. Jednak w praktyce widzimy, że władza ustawodawcza ma dość silną pozycje w porównaniu do pozostałych, wynika to zarówno z powszechnego wyboru jak i hamulców ustrojowych. Hamulce ustrojowe to nic innego jak to, że władzę te maja na siebie wpływ w pewien sposób mogą się na wzajem hamować i kontrolować, np. wszelkie rodzaje odpowiedzialności politycznej, Rada Ministrów odpowiedzialna jest przed Sejmem, ale również funkcje kreacyjne czyli, że np. Rada Ministrów powoływana jest przez Prezydenta itd. Takim hamulcem jest również kadencyjność wszystkich organów, to ma zapobiegać przejęciu władzy na stałe przez jeden z organów, tyrani.
Podsumowując teoria trójpodziału władzy została wymierzona przeciw despotyzmowi. Upowszechnienie się przekonania, że trzeba oddzielić funkcje tworzenia prawa od jego wykonywania, ponieważ gdy te funkcje sprawował jeden organ doprowadzało to do nadużyć, doprowadziło do powstania tej koncepcji. Wszystkie trzy rodzaje władzy powinny być równorzędne, niezależne od siebie i jednocześnie nawzajem się kontrolować, oraz współpracować
ze sobą. Dzięki temu państwo funkcjonuje bez zakłóceń.

[Sven Abend]

Wykuj się na pamięć, a zdasz no i jeszcze trzeba rozumieć to czego się uczy no ale to każdy wie . Odpowiadając na pytanie, tak.

[kasia]

dziękuję bardzo za konkretną odpowiedź

[Karolina_bk]

referat o suwerenności gr. 3 dr Dobrzeniecki

Suwerenność jest to cecha władzy, która jest niezbywalna, nieograniczona, najwyższa i bezwarunkowo niezależna. Jest to jedna z 5 fundamentalnych zasad demokracji i jest nieodłączną cechą państw demokratycznych zapisaną w konstytucjach. Suwerenność można podzielić na zewnętrzną i wewnętrzną. Zewnętrzna oznacza niezależność od wszelkiej władzy w stosunkach z innymi państwami, a wewnętrzna- samodzielność w podejmowaniu wszelkich decyzji dotyczących państwa. Pojęcie i sposób postrzegania suwerenności kształtuje się od średniowiecza, kiedy to despotyczni władcy podporządkowywali sobie całe narody. Pierwszych zmian dokonano w Anglii, gdzie władzę powierzono nie tylko królowi, ale także parlamentowi. Kolejnych zmian dokonano w czasie rewolucji francuskiej w II połowie XVIII wieku, gdzie zamierzano wprowadzić w państwie demokrację wzorem z czasów starożytnych- ateńską, a władzę powierzyć ludowi. Dzisiejsze rozumienie suwerenności wywodzi się od Jean’a Jacques’a Rousseau i jego koncepcji umowy społecznej. Władza składana jest w ręce narodu i jemu powierza się obowiązki suwerena. Suwerenność narodu jest to, zatem władza pochodząca od narodu, czyli ogółu obywateli państwa. Zasada suwerenności przejawia się w decydowaniu i ostatecznym rozstrzyganiu wielu kwestii dotyczących polityki. Suwerenność narodu dzieli się na bezpośrednią i pośrednią formę sprawowania władzy. Sposób pośredni, nazywany również demokracją przedstawicielską, jest to sprawowanie władzy przez przedstawicieli narodu- posłów, senatorów oraz radnych wybieranych w wyborach 4przyimkowych. To im naród przekazuje swoje suwerenne prawa władcze. Natomiast bezpośredni sposób sprawowania władzy następuje poprzez:
-referendum
-weto ludowe
-inicjatywa ludowa
-konsultacja ludowa
-plebiscyt
-samorząd społeczny
-wybory do ciał przedstawicielskich
-prawo do zgromadzeń
W Polsce suwerenem jest naród. Zgodnie z art.4 ust.1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku „Władza zwierzchnia w Rzeczpospolitej Polskiej należy do narodu ( pełnoletniej części społeczeństwa z pełnią praw wyborczych). Wyklucza to utożsamianie innego podmiotu z suwerenem, takiego jak prezydent, czy parlament. Samo pojęcie naród obejmuje ogół obywateli Polski, a wyjaśnione to zostało w preambule „my, Naród Polski- wszyscy obywatele Rzeczpospolitej”. Natomiast formy wykonywania władzy przez suwerena zostały określone w art.4 ust.2 Konstytucji stanowiąc: „Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio”. Polska jest przykładem państwa narodowego, szanując jedną z najistotniejszych zasad demokracji, a mianowicie suwerenność- zarówno narodu jak i kraju.