Wielu z Was zapewne nie było ze względu na okoliczność więc myślę że mogą się przydać.
Konstytucyjny system organów państwa
I. Ujednolicenie konstytucji
1. metoda poprawek – zachowanie odrębności, uzupełnienia, dopisywanie tekstu normatywnego do konstytucji
2. bezpośrednia zmiana konstytucji – usuwanie części tekstu i inkorporowanie nowych przepisów
- wejście w życie poprawek – obwieszczenie, opublikowanie przez głowę państwa np. w dzienniku ustaw
- wejście w życie konstytucji ( nabranie mocy obowiązującej )
• uchwalenie nie przesądza o stosowaniu
• ogłoszenie oznacza możliwość stosowania
- regulacje o wprowadzeniu konstytucji w życie:
• określa ustrojodawca np. w Polsce przez art. XIII który ulega dezaktualizacji gdy jego treść została zrealizowana
• uchwalenie ustawy konstytucyjnej wprowadzającej konstytucję w życie – taka ustawa nie ulega dezaktualizacji ponieważ oznaczało by to nieobowiązywanie konstytucji
Vacatio Legis – spoczywanie ustawy ( konstytucja polska 3miesiące )
Publikacja – akt oficjalnego podania tekstu aktu normatywnego do wiadomości obywateli i organów władzy
Promulgacja – oficjalne potwierdzenie najczęściej przez głowę państwa że dany akt pochodzi od parlamentu, że został uchwalony w stosownej procedurze, i nakazuje wszystkim władzom oraz obywatelom jego przestrzeganie
potwierdzenie dojścia do skutku określonej procedury
formuła nagłówkowa
rozkaz publikacji
klauzula wykonawcza
- konstytucja musi zawierać informację kto odpowiada za jej przestrzeganie ( w Polsce oraz na Węgrzech tym obowiązkiem obarczony jest rząd )
II. Wstęp do konstytucji ( proklamacja, arenga, preambuła )
Jest częścią składową konstytucji
Występuje po intytulacji i przed tekstem normatywnym
Nie jest wymagany
Może składać się z jednego lub wielu zdań
Uroczysta forma
Bez podziału na artykuły
Występuje często w państwach nowopowstałych, odrodzonych lub przechodzących poważne zmiany ustrojowe
- autorami preambuły do konstytucji z 1997r. byli Mazowiecki i Borowski
- invocatio dei – w państwach wyznaniowych powołanie się na boga jako na inspirację czy źródło ustawy zasadniczej
Preambuła określa:
Genezę ustroju państwa
Cele konstytucji
Podkreślenie najważniejszych zasad
Może mieć normatywny charakter gdy istnieje możliwość zbudowania z jej treści normy prawnej
III. Stosowanie konstytucji
Stosowanie konstytucji to proces ustalania w wiążący sposób przez organ państwa skutków prawnych dla określonych podmiotów w oparciu o normy ustawy zasadniczej
1. stosowanie bezpośrednie – bez potrzeby odwoływania do innych norm w szczególności ustawowych [ art.8 ust. 2 ]
- W tym przypadku obywatele czy sędziowie mogą powoływać się bezpośrednio na akty konstytucji
- pozaparlamentarna kontrola przestrzegania konstytucji ( Trybunał Stanu )
- odpowiedzialność konstytucyjna
2. stosowanie pośrednie – konieczne odwołanie do aktu transformującego ( potrzebna norma wykonawcza, ustawowa ) nazywane jest to współustawowym stosowaniem konstytucji
IV. Normy konstytucji
Hierarchia norm konstytucji:
- zasady naczelne skupione w I rdz. Konstytucji
Normy materialne – regulacja granic i programu ustroju państwa
Normy proceduralne i formalne – dotyczą procedur i struktur funkcjonowania organów państwa
V. Systematyka konstytucji
Podział na części, działy, rozdziały, paragrafy, artykuły, punkty i podpunkty
- systematyka ogólna – części i działy
- systematyka szczegółowa – artykuły, punkty, podpunkty
Konstruując treść ustawy zasadniczej twórca tworzy zespół przesłanek które umożliwiają interpretację konstytucji
Aksjologia ( system wartości ) konstytucji - Miejsce aktu w ustawie może decydować o jego randze
VI. Funkcje konstytucji – rola jaką może ona pełnić w rzeczywistości społeczno – politycznej
1. prawna ( jurydyczna ) – rola aktu prawnego – jako podstawowe źródło prawa – prymat konstytucji, aprobata dla jej założeń, pozaparlamentarnej kontroli
2. integracyjna – integrowanie społeczeństwa, powinna być wynikiem konsensusu społecznego, tworzyć zintegrowaną całość z pluralności stanowisk, integrowanie obywatela i państwa
3. organizatorska – określenie struktury organizacyjnej państwa
